Bouwhuis café

Klimaatbestendig bouwen is het bouwen aan sterke gemeenschappen.

Presentatie: architect Tom Bergevoet van Temp.architecture.urbanism

22 SEPTEMBER 2026. Aanvang: 20.00h Locatie: ACEC gebouw (Roggestraat 44) Gratis toegang

Presentatie: architect Tom Bergevoet van Temp.architecture.urbanism
Onlangs kregen alle inwoners van Apeldoorn een folder in de brievenbus waarin staat dat de overheid ons bij een grote ramp de eerste drie dagen geen hulp kan bieden. De folder staat vol met tips om voor onszelf te zorgen, zoals het aanschaffen van een zaklamp, het klaarleggen van papiergeld en het inkopen van extra voeding en water. En passant suggereert de folder dat we bij de buren naar de radio kunnen luisteren. Maar zijn de looplijntjes door onze wijken straks wel voldoende aangelegd om bij buren aan te kloppen?
Veel woonplaatsen in Nederland kennen hun oorsprong in de gezamenlijke strijd tegen het water. De bouwwerken waarmee het water werd bedwongen vormden eeuwenlang ook het sociale hart van de gemeenschap. Publieke voorzieningen kregen een prominente plek aan de centrale open ruimte. In de 20e eeuw, toen de strijd tegen het water min of meer gestreden was, bleven invloedrijke stedenbouwkundigen zoals Berlage en Bakema zoeken naar manieren om de gemeenschap vorm te geven. Pas in de jaren ‘90, toen individualisering en marktwerking in de samenleving opkwamen, namen ontwerpers afstand van het gemeenschapsdenken. 

In de huidige nieuwbouwwijken kun je prima wonen, maar staat privaat comfort voorop. En omdat ons sociale leven zich niet meer buiten afspeelt, maar vooral online, lijken we afgelopen decennia het vormgeven van gemeenschappen op grotere schaal verleerd te hebben. Hoewel er een tegenbeweging is ontstaan van collectieve woonvormen, zoals knarrenhofjes, Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO) en woongroepen, richten deze zich vooral op kleinschalige gemeenschappen. Terwijl uit voorbeelden blijkt dat gemeenschappen juist veerkrachtig worden door diversiteit. 

Het maken van een ruimtelijk samenhangende, maar programmatisch gevarieerde gemeenschap is ook het uitgangspunt van Seestadt Aspern, een nieuwe stadswijk bij Wenen en met 25.000 inwoners een van de grootste nieuwbouwwijken van Europa. Alle ingrediënten van een moderne stadswijk zijn hier zo ingezet dat ze bijdragen aan gemeenschapszin. Om de diversiteit te verankeren bestaat de wijk uit een fijnmazige mix van wonen, werken en voorzieningen. Het wonen is georganiseerd rondom binnenhoven met collectieve voorzieningen zoals een park, een speeltuin en een zwembad. Hoe inspirerend ook, de meeste opgaven van vandaag de dag zijn niet meer grootschalig en buiten de stad, maar juist kleinschalig, als inbreiding of verdichting van bestaande buurten. 
Als we ons land echt klimaatbestendig willen maken, moeten we niet alleen de dijken ophogen en de polders droog houden, maar ook bouwen aan sterkere gemeenschappen. 
Aan de hand van voorbeelden zal Tom Bergevoet ons laten zien dat de opgave tot klimaatbestendig bouwen hiertoe juist kansen biedt.

Aanmelden: info@architectuurcentrumbouwhuis.nl